Mae’r Bwrdd Iechyd wedi gweithio’n dda i reoli galw cynyddol am wasanaethau heb waethygiad sylweddol cyfatebol mewn perfformiad o ran amseroedd aros. Fodd bynnag, nid yw camau gweithredu i wella gwasanaethau canser wedi arwain at welliant parhaus eto. Mae perfformiad yn dal ymhell islaw’r targed o 75%. Yn 2025-26, dim ond 61% o gleifion ddechreuodd driniaeth o fewn 62 o ddiwrnodau. Mae’r perfformiad cyfartalog ar y cyfan yn celu gwahaniaethau eang rhwng gwasanaethau hefyd. Yn arbennig, mae llwybrau wroleg a gastroberfeddol yn tanberfformio.

Mae’r Bwrdd Iechyd wedi cymryd camau i reoli pwysau uniongyrchol. Mae’r rhain yn cynnwys rhedeg clinigau ychwanegol, llenwi swyddi staff gwag, a newid llwybrau gofal. Mae’r camau gweithredu hyn wedi helpu i sefydlogi’r galw yn y tymor byr. Er eu bod wedi gwella capasiti i drin canser y fron a chanser y croen, nid ydynt wedi ymdrin â phroblemau dyfnach o ran capasiti. O ganlyniad, nid yw perfformiad ar y cyfan wedi gwella. Mae’r Bwrdd Iechyd yn disgwyl cyrraedd targedau cenedlaethol erbyn yn hwyr yn 2026-27, ond mae cynnydd ar hyn o bryd yn awgrymu nad yw ar y trywydd iawn.

Mae’r Bwrdd Iechyd wedi cryfhau ei arweinyddiaeth a goruchwyliaeth weithrediadol ar wasanaethau canser. Mae hyn wedi helpu i gynyddu ffocws ar ofal canser. Fodd bynnag, mae bylchau mewn trefniadau adrodd, defnydd cyfyngedig o gudd-wybodaeth, a chraffu gwan gan y Bwrdd a phwyllgorau’n golygu mai araf yw’r cynnydd. Mae’r Bwrdd Iechyd wrthi’n rhagweithiol yn cymryd camau i wella sut y mae’n atal canser ac yn sgrinio ar ei gyfer, ond rydym yn pryderu efallai nad yw graddfa’r mentrau hyn yn ddigon i gael yr effaith ofynnol.

Mae’r Bwrdd Iechyd yn deall yr heriau y mae’n eu hwynebu. Fodd bynnag, mae ei ddull yn adweithiol yn bennaf yn hytrach na’i fod yn cynllunio rhag blaen. Er ei fod yn gweithio ar ddiweddaru ei strategaeth ganser, nid oes ganddo gynllun gwella eglur, manwl. Mae hyn yn ei gwneud hi’n anos ymateb i alw cynyddol a chyrraedd targedau triniaeth. Mae hyn yn bryder cynyddol, gan bod costau gwasanaethau canser yn codi’n gyflymach na chwyddiant a bod dim cynllun ariannol tymor canolig eglur.