Mae Llywodraeth Cymru yn honni mai ei phecyn cymorth ariannol hi yw’r mwyaf hael yn y DU a’i nod yw helpu pobl o bob cefndir i fynd i’r brifysgol

Gall myfyrwyr cymwys gael gafael ar gymysgedd o gymorth trwy fenthyciad a grant i dalu gostau byw a ffioedd dysgu yn y brifysgol. Mae’r cymorth gyda chostau byw sydd ar gael i fyfyriwr yn dibynnu’n rhannol ar incwm ei aelwyd.

Mae ad-daliadau ar fenthyciadau’n dechrau unwaith y mae enillion cyn-fyfyrwyr uwchlaw trothwy penodol ac maent yn seiliedig ar faint mae myfyrwyr yn ei ennill yn hytrach na faint o arian y mae arnynt. Mae cyn-fyfyrwyr yn gwneud ad-daliadau nes bod y ddyled (a’r llog) wedi’i had-dalu’n llawn, neu nes bod y ddyled yn cael ei dileu ar ôl 30 mlynedd. Dyled gyfartalog cyn-fyfyrwyr â gweddill benthyciad i’w dalu ar ddiwedd 2020-21 oedd £27,600.

Dengys ein hadroddiad ni fod cost benthyciadau a grantiau i fyfyrwyr yng Nghymru wedi cynyddu 35% ers 2015-16, gan gyrraedd bron i £1.1 biliwn yn 2019-20. Mae cyfanswm gwerth benthyciadau sy’n ddyledus i Lywodraeth Cymru wedi cynyddu’n gyson hefyd i £5.3 biliwn yn 2019-20.

Ni fydd Llywodraeth Cymru’n cael popeth sy’n ddyledus iddi mewn benthyciadau yn ôl. Mae newidiadau i’r pecyn cymorth wedi golygu bod myfyrwyr yn cymryd benthyciadau mwy sy’n llai tebygol o gael eu had-dalu’n llawn. Ar ddiwedd 2019-20, roedd Llywodraeth Cymru’n amcangyfrif, am bob £1 a oedd yn dal heb ei thalu’n ôl mewn benthyciadau i fyfyrwyr, y byddai’n adennill 65c.

Mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn talu ychydig dros £20 miliwn y flwyddyn i’r Cwmni Benthyciadau i Fyfyrwyr i weinyddu cyllid myfyrwyr yng Nghymru ac mae’n gwneud gwaith da o ran rheoli cyllid myfyrwyr o ddydd i ddydd. Mae ganddi berthnasoedd da â’r Cwmni Benthyciadau i Fyfyrwyr a llywodraethau eraill y DU sydd, gyda’i gilydd, yn cytuno ar flaenoriaethau ar gyfer y Cwmni Benthyciadau i Fyfyrwyr ac yn adolygu ei berfformiad ar y cyfan. Ond mae’r tîm yn Llywodraeth Cymru sy’n rheoli’r perthnasoedd hyn yn fach ac rydym yn argymell camau gweithredu i leihau’r risgiau sy’n gysylltiedig â dibynnu ar nifer mor fach o aelodau o staff.

Rydym hefyd yn amlygu rhai cyfyngiadau o ran y ffordd y mae Llywodraeth Cymru’n craffu ar y Cwmni Benthyciadau i Fyfyrwyr, o ystyried y symiau mawr o arian sy’n gysylltiedig. Er bod Llywodraeth Cymru wedi gwella’i defnydd o ddata sy’n ymwneud yn benodol â Chymru ar berfformiad y Cwmni Benthyciadau i Fyfyrwyr, rydym yn argymell gwelliannau pellach i’r drefn o fonitro perfformiad, gan bod angen i Lywodraeth Cymru adrodd ar ddata tuag i fyny trwy ei strwythur llywodraethu i ystyried a yw’r Cwmni Benthyciadau i Fyfyrwyr yn sicrhau gwerth am arian. Hefyd, mae cyfle i gynnwys myfyrwyr mewn modd mwy ystyrlon wrth gynllunio a monitro’r drefn ar gyfer gweinyddu cyllid myfyrwyr.