Dull Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro o ddyfarnu contractau ymgynghori "yn llawer is na'r safonau disgwyliedig"

17 Gorff 2017 - 9:18yb

Yr Archwilydd Cyffredinol yn cyhoeddi adroddiad er budd y cyhoedd 

Mae'r modd yr aeth Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro ati i gaffael a rheoli contractau ymgynghori AD yn llawer is na'r safon y mae gan y cyhoedd hawl i'w disgwyl gan gorff cyhoeddus. Dyna yw neges adroddiad, a gyhoeddwyd gan yr Archwilydd Cyffredinol er budd y cyhoedd heddiw.

Casgliad yr adroddiad yw bod y Bwrdd Iechyd wedi methu cydymffurfio â'i ofynion caffael ei hun wrth ddyfarnu contractau ymgynghori i RKC Associates Ltd ym mis Tachwedd 2014 a mis Mehefin 2015, a'i fod wedi methu sicrhau dilysrwydd y broses gaffael a arweiniodd at ddyfarnu contract ychwanegol ym mis Chwefror 2016.

Roedd dyfarnu'r contractau hyn yn groes i reolau caffael cyhoeddus ac achosodd risg ariannol a risg i enw da'r Bwrdd Iechyd, a hynny heb fod angen. O ganlyniad i hyn, ni all y Bwrdd Iechyd ddangos bod y contractau wedi'u dyfarnu mewn modd teg, tryloyw na chyfreithlon, na'u bod wedi sicrhau gwerth am arian.

Dyfarnwyd y contract i lenwi bwlch yng nghapasiti'r arweinyddiaeth AD o fewn y bwrdd iechyd ar ôl i Gyfarwyddwr y Gweithlu a Datblygu Trefniadol adael ei swydd ar secondiad i sefydliad arall o fewn y GIG ar fyr-rybudd. Talwyd dros £290,000 i RKC Associates Ltd am y gwasanaeth a ddarparwyd.

Pan adawodd Cyfarwyddwr y Gweithlu a Datblygu Trefniadol ei swydd gyda'r Bwrdd Iechyd yn ddiweddarach, ni lwyddwyd i benodi Cyfarwyddwr arall yn ei le drwy ymarfer recriwtio, wedi i'r ymgeiswyr ar y rhestr fer dynnu'n ôl am amryfal resymau. Ni chafodd y swydd ei hail-hysbysebu, ond cafodd unig gyfarwyddwr RKC Associates Ltd ar y pryd gyfweliad a chynnig y swydd ar gontract cyfnod penodol blwyddyn o hyd, ar gyflog blynyddol o £150,000. Canfu'r adroddiad fod y broses benodi hon wedi'i thanseilio'n llwyr, nad oedd yn ddigon tryloyw, ac nad oedd wedi'i chofnodi'n ddigonol.

Dywedodd Archwilydd Cyffredinol Cymru, Huw Vaughan Thomas:
"Dyma'r tro cyntaf yr ydw i, fel Archwilydd Cyffredinol, wedi cyhoeddi adroddiad ar gorff o fewn y GIG er budd y cyhoedd. Cafwyd nifer fawr o fethiannau sylweddol, ac roedd gweithredoedd y Bwrdd Iechyd yn llawer is na'r safonau disgwyliedig. Parodd hynny i mi gymryd y cam hynod o anarferol hwn.

"Ceir gweithdrefnau clir y mae angen eu dilyn er mwyn sicrhau bod arian trethdalwyr yn cael ei wario mewn modd effeithlon ac effeithiol ac, yn yr achos hwn, diystyrwyd y gweithdrefnau hynny.

"Yr wyf wedi cyhoeddi'r adroddiad hwn i dynnu sylw at y methiannau hyn, i ddwyn Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro i gyfrif, a chan obeithio y bydd sefydliadau eraill yn rhoi ystyriaeth iddo, ac na fyddant yn ailadrodd y camgymeriadau hyn.”

Diwedd

Nodiadau i olygyddion:

  • Mae a wnelo casgliadau'r Archwilydd Cyffredinol â gweithredoedd caffael a recriwtio Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro. Nid oedd yr Archwilydd Cyffredinol yn asesu ansawdd y gwaith a gyflawnwyd gan RKC Associates Ltd o dan y contractau a ddyfarnwyd gan y Bwrdd Iechyd.
  • Terfynodd unig gyfarwyddwr RKC Associates Ltd, y cyfeirir ati yn y datganiad hwn i'r wasg, ei phenodiad fel cyfarwyddwr y cwmni ar 28 Hydref 2016, a throsglwyddwyd perchnogaeth y cwmni.
  • Lluniwyd yr adroddiad hwn yn unol â Pharagraff 19 o Atodlen 8 yn Neddf Llywodraeth Leol 2006, lle nodir y gall yr Archwilydd Cyffredinol lunio adroddiad ar fater arbennig os yw o'r farn y byddai tynnu sylw'r cyhoedd at y mater hwnnw o fudd i'r cyhoedd.
  • Archwilydd Cyffredinol Cymru yw archwilydd allanol statudol annibynnol y rhan fwyaf o sector cyhoeddus Cymru. Y mae'n gyfrifol am gynnal archwiliad blynyddol o'r rhan fwyaf o'r arian cyhoeddus a gaiff ei wario yng Nghymru, gan gynnwys y £15 biliwn o gyllid y mae'r Cynulliad Cenedlaethol yn pleidleisio yn ei gylch bob blwyddyn. Trosglwyddir elfennau o'r cyllid hwn o Lywodraeth Cymru i'r GIG yng Nghymru (dros £5 biliwn), ac i lywodraeth leol (dros £4 biliwn).
  • Yr Archwilydd Cyffredinol yw archwilydd allanol y rhan fwyaf o sector cyhoeddus Cymru. Mae annibyniaeth yr Archwilydd Cyffredinol wrth archwilio yn hollbwysig. Fe'i penodir gan y Frenhines, ac ni chaiff ei waith ei gyfarwyddo na'i reoli gan y Cynulliad Cenedlaethol na'r llywodraeth.
  • Corff corfforaethol yw Swyddfa Archwilio Cymru sy'n cynnwys Bwrdd statudol ac arno naw o aelodau. Y mae'n cyflogi staff ac yn darparu adnoddau eraill i'r Archwilydd Cyffredinol, sydd hefyd yn Brif Weithredwr a Swyddog Cyfrifo'r Bwrdd. Mae'r Bwrdd yn monitro ac yn cynghori'r Archwilydd Cyffredinol ynghylch cyflawni ei swyddogaethau.
  • Cenhadaeth Swyddfa Archwilio Cymru yw hyrwyddo gwelliant, fel bod pobl yng Nghymru yn elwa ar wasanaethau cyhoeddus atebol sydd wedi'u rheoli'n dda, ac sy'n cynnig y gwerth gorau posib am arian. Y mae hefyd yn ymrwymedig i nodi a lledaenu arferion da ar draws sector cyhoeddus Cymru.