Adroddiadau er budd y cyhoedd i fethiannau o ran llywodraethu a rheolaeth ariannol mewn pedwar cyngor cymuned

6 Medi 2018 - 10:55yb

Mae Archwilydd Cyffredinol Cymru heddiw wedi cyhoeddi adroddiadau er budd y cyhoedd gan amlygu methiannau o ran trefniadau llywodraethu a diffygion mewn rheolaeth ariannol mewn pedwar Cyngor Cymuned – Llanwnnen, Penalu, Tirymynach a Chwitffordd

Nodwyd materion tebyg ym mhob un o'r cynghorau. Dyma’r math o bethau a oedd o dan sylw:

  • Methiant i gyflwyno cyfrifon blynyddol i'w harchwilio yn unol â'r amserlen statudol;
  • Efallai na wnaed trefniadau priodol ar gyfer arfer hawliau etholwyr;
  • Methu â chadw cofnodion cyfrifyddu cywir;
  • Methu â chynnal trefniadau priodol i weinyddu'r gyflogres a TWE (PAYE);
  • Methu â pharatoi cyllideb yn briodol a chymeradwyo'r praesept; ac
  • Nid yw'r holl ddogfennau angenrheidiol wedi'u cyhoeddi ar wefan y cyngor.

Mae pob adroddiad yn gwneud sawl argymhelliad tebyg i'r cynghorau er mwyn helpu i wella trefniadau llywodraethu, rheoli ariannol ac adrodd yn ôl.

Heddiw, dywedodd Anthony Barrett, yr Archwilydd Cyffredinol Cynorthwyol:

"Mae yna wersi pwysig y gall pob cyngor cymuned eu dysgu o'r methiannau yn y pedwar cyngor hyn. Ceir oddeutu 735 o gynghorau tref a chymuned lleol yng Nghymru. Mae'r rhan fwyaf yn gweithio i safon uchel iawn. Mae'n siomedig, felly, nad yw nifer cymharol fach ond cyson yn bodloni'r safon a ddisgwylir gan gyrff a swyddogion cyhoeddus. Mae'r pedwar cyngor eisoes yn cymryd camau i fynd i'r afael â'r materion a amlygir yn yr adroddiad.

Yr wyf hefyd yn ystyried adroddiadau er budd y cyhoedd ar nifer o gynghorau cymuned eraill am resymau tebyg i'r rhai a adroddwyd arnynt heddiw.

Er mwyn i gynghorau tref a chymuned chwarae mwy o ran yn y gwaith o ddarparu gwasanaethau cyhoeddus a siapio ein cymunedau, mae angen i'r cyhoedd gael sicrwydd bod ganddynt drefniadau llywodraethu priodol ar waith i reoli gweithgareddau'r cyngor yn ariannol ac yn weinyddol."